1. Sự kiện văn hóa tâm linh lớn nhất vùng Nam Trung Bộ

Nếu có dịp ghé thăm Nha Trang vào cuối tháng 3 âm lịch, bạn sẽ được hòa mình vào không khí vô cùng linh thiêng và náo nhiệt của Lễ hội Tháp Bà Ponagar (hay còn gọi là Lễ hội Thiên Y A Na Thánh Mẫu). Đây không chỉ là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, mà còn là biểu tượng rực rỡ cho sự giao thoa văn hóa sâu sắc giữa người Chăm và người Việt tại vùng đất Khánh Hòa.

  • Thời gian diễn ra: Từ ngày 20 đến ngày 23 tháng 3 Âm lịch hàng năm.

  • Địa điểm: Di tích lịch sử - văn hóa Tháp Bà Ponagar (đồi Cù lao, vĩnh Phước, Nha Trang).

2. Những nghi thức trang nghiêm đậm đà bản sắc

Lễ hội diễn ra với chuỗi nghi thức cổ truyền được gìn giữ nghiêm ngặt qua nhiều thế hệ, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với vị Mẹ xứ sở – người đã có công dạy người dân cày cấy, dệt vải và chăm lo cuộc sống:

  • Lễ thay y (Nghi thức mở đầu): Diễn ra vào giờ Tý ngày 20/3. Các bô lão và người có uy tín sẽ tiến hành dâng nước tắm, thay xiêm y và mũ miện mới cho tượng Mẫu.

  • Lễ thả hoa đăng: Đêm ngày 21/3, hàng ngàn ngọn nến lung linh được thả xuống dòng sông Cái, mang theo những lời nguyện cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

  • Lễ tế quốc mẫu và dâng hương: Thời điểm hàng vạn đồng bào từ khắp các tỉnh thành về dâng lễ vật, tỏ lòng thành kính.

3. Phần hội: Vũ điệu Chăm-pa say đắm lòng người

Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội chính là thỏi nam châm thu hút du khách thập phương. Không gian tháp cổ rêu phong bừng sáng bởi:

  • Múa Bóng và Hát Văn: Các đoàn trần thiết dâng bông, dâng mẫu với những điệu múa uyển chuyển, tay uốn cong, chân nhịp nhàng theo tiếng trống Baranưng và kèn Saranai.

  • Biểu diễn nghệ thuật Chăm: Các nghệ nhân phô diễn tài năng dệt thổ cẩm, làm gốm truyền thống ngay tại khuôn viên di tích, giúp du khách có cái nhìn cận cảnh nhất về một nền văn hóa lâu đời.

4. Kinh nghiệm cho du khách khi tham gia lễ hội

  • Trang phục: Vì là nơi tôn nghiêm và đang diễn ra đại lễ, bạn nên mặc trang phục kín đáo, lịch sự (quần dài, áo có tay).

  • Hành vi: Giữ trật tự khi tham quan, tránh chen lấn tại các khu vực hành lễ và tôn trọng các tập tục tâm linh của đồng bào Chăm/Việt tại đây.